Дзмітрый Смольскі
"Сівая легенда"
1978
Опера Дзмітрыя Смольскага “Сівая легенда” была створана паводле аднайменнай аповесці Уладзіміра Караткевіча, аўтарам лібрэта выступіў сам пісьменнік. Твор был пастаўлены ўпершыню ў 1978 годзе. У склад творчай групы ўвайшлі: дырыжор Уладзімір Машэнскі, рэжысёр сямён Штэйн, мастак Юрый Тур, хормайстры Аляксей Кагадзееў, Ніна Ламановіч, балетмайстар Дзіна Арыпава. Твор дэмаснтруе сучасны падыход да класічнай оперы, які яскрава бачны як у драматургіі, у сферы сродкаў музычнай мовы, так і ў пастаноўцы.
Своеасаблівасць мастацкай задумы оперы выявілася ў наданні харэаграфчнаму элементу спецыяльнай драматургічнай і сэнсавай функцыі, якая вызначыла навізну сцэнічнага вырашэння оперы. Харэаграфія з’явілася галоўным фактарам, які характарызаваў адмоўны вобраз -- вобраз нобіляў, у той час як станоўчыя персанажы былі акахарактарызаваны з дапамогай музычна-моўных сродкаў. Так на аснове сінтэзавання і адначасовага супрацьпастаўлення двух кантрастных пачаткаў быў вырашаны галоўны канфлікт опернага твора, дзе арганічны сплаў музычнага і пазамузычнага склаў аснову драматычнага дзеяння.
За аснову пастаноўкі было ўзята не столькі супрацьстаянне светаадчуванняў, колькі ўсёпераможная сіла кахання, якая натхніла кампазітара на стварэнне оперы. Пастановачны калектыў імкнуўся падкрэсліць лірычна-псіхалагічную лінію спектакля, цесна звязаную з атрыбутамі рамантычнай оперы.
(паводле Т.Г.Мдывані)
“Сівая легенда” была пастаўлена адразу пасля заканчэння працы над партытурай. Была праведзена вялізная работа з хорам і салістамі. Кампазітар сведчыў, што ўся трупа працавала надзвычай натхнёна. Спектакль атрымаўся традыцыйным у добрым сэнсе слова - вельмі музычным, дынамічным, з развітымі харавымі сцэнамі і балетам. Цэнтральная тэма пачуццяў герояў і любові да Радзімы, выяўленая ў арыях, у якія У.Караткевіч нібыта ўкладваў уласны боль пра Беларусь, гнутка спалучалася з тэмай паўстання. Гэта не выклікала супярэчнасцяў, паколькі па-рэжысёрску было апраўдана вонкавым антуражам. Спектакль “Сівая легенда” стаў адным з самых заўважных спектакляў Вялікага тэатра Беларусі мяжы 70-80-х гадоў і этапным у творчым жыцці кожнага артыста.
Выканаўцамі вядучых партый у першай пастаноўцы оперы былі: Ірына - Ніна Казлова, Ірына Шыкунова, Раіса Прашко; Раман - Міхаіл Галкоўскі, Аляксандр Дзедзік, Уладзімір Іваноўскі; Любка - Святлана Данілюк, Тамара Пячынская, Вольга Цішына; Кізгайла - Уладзімір Генералаў, Аркадзь Саўчанка, Ігар Сарокін; Найміт - Міхаіл Дружына, Яраслаў Пятроў, Віктар Чарнабаеў.
У 1980 годзе опера была ўдастоена Дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь.
Анатоль Багатыроў, Яраслаў Вашчак, Дзмітрый Смольскі, Святлана Данілюк i iнш.
За раялем - Дзмітрый Смольскі, Яраслаў Вашчак
Іосіф Абраміс, Сямён Штэйн, Леў Лях
Праца над музычным матэрыялам. Святлана Данілюк, Дзмітрый Смольскі, Уладзімір Іваноўскі, Ларыса Талкачова
Святлана Данілюк і Дзмітрый Смольскі
Падчас рэпетыцыі. Ірына Шыкунова, Сямён Штэйн, Уладзімір Машэнскі, Дзмітрый Смольскі, Ігар Сарокін
Святлана Данілюк, Ірына Шыкунова, Дзмітрый Смольскі, Уладзімір Машэнскі
Раман - Аляксандр Дзедзік, Кізгайла - Аркадзь Саўчанка
Любка - Святлана Данілюк, Кізгайла - Уладзімір Генералаў
Любка - Наталля Руднева
Ірына - Ніна Казлова
Сцэна з пастаноўкі
Ірына - Ірына Шыкунова, Раман - Уладзімір Іваноўскі
Сцэна з оперы. Ірына - Ірына Шыкунова
Сцэна з оперы. Ірына - Ірына Шыкунова